Çikolata kisti kısırlık nedeni midir?

Çikolata kisti kısırlığa sebep olur mu? Endometriosis ve endometrioma (çikolata kisti), östrojen ve progesteron hormonlarına karşı hassastır ve bu nedenle bu hormonların varlığında büyüme ve yayılma eğilimi gösterirler. Bu nedenle bu hastalıklar üreme dönemindeki kadınlarda görülmektedir.

Oluşum nedeni hakkında tam ve net bir bilgi bulunmayan endometriosis ve endometrioma, rahim iç dokusunun (endometrium) rahmin dışında bir bölgeye yerleşmesi sonucunda oluşur. Endometriosis üreme organlarında ve karın içi bölgelerde görülen ve rahimde gösterdikleri kalınlaşma ve kanama davranışını yerleştikleri bölgelerde sürdürmeleri ile oluşur. Bu kanamanın artıkları ise çevrelerindeki organ ve dokular arasında adezyonlara (yapışıklık), adezyonlar da organların anatomik olarak bozulmasına ya da işlevlerinin bozulmasına neden olur. Endometriosis odaklarının yumurtalıklara yerleşmesi ve zamanla kistleşmesi ise çikolata kisti (endometrioma) olarak adlandırılır.

Endometriosis odaklarının fallop tüplerine yerleşmesi ve her ay kanama ile dökülmesi sonucunda oluşan kalıntılar, tüplerin tıkanmasına ya da fallop tüplerinin ucundaki tüylerinin fonksiyonlarının bozulmasına yol açar. Tüplerin tıkanması sperm hücrelerinin geçişini engelleyecek kadar ileri derecede olması; fallop tüplerinin ucundaki saçakların fonksiyonlarının bozulması ise yumurtalık tarafından salınan yumurta hücresinin fallop tüplerine alınamamasına; bu iki neden ise infertiliteye (kısırlık ya da gebe kalamama) sebep olabilmektedir. Özellikle rahim, yumurtalıklar, tüpler ve bağırsaklar arasında adezyon meydana gelmesi ve anatomilerinin bozulması da diğer bir infertilite nedenidir.

Endometriomalar sadece tek overde (yumurtalık) izlenebileceği gibi iki overde birden de gözlenebilmektedir. Endometriomaların yerleştikleri overlerin yumurtlama fonksiyonunu etkileyebilecek, sağlam over dokusunu azaltabilecek ya da yumurtalığın işlevini yerine getirmesini engelleyecek boyutlara ulaşabilmesi mümkün olduğundan, çikolata kisti kısırlık nedeni olabilmektedir.

Endometriomalar overin folikül gelişimini kötü yönde etkilemekte ve hormon üretiminin bozulmasına yol açmaktadır. Aktif hastalıklı dokuların salgıladığı bazı kimyasal maddelere (prostoglandin v.b) bağlı olarak bağışıklık sisteminin fonksiyonlarının bozulmasına, uterusun (rahmin) yumurtayı reddetmesine neden olmakta ya da embriyonun gelişiminin sağlıklı olarak ilerlemesine engel teşkil edebilmektedir. Prostoglandin v.b. maddeler, spermin yumurtalığın çeperini delme özelliğini de bozabilmektedir. Yumurtalığın yumurtlama fonksiyonlarının bozulmasına, işleyiş mekanizması net olarak tanımlanamamakla beraber anovulasyona (yumurtlayamama) yol açabilen çikolata kisti kısırlık nedeni olabilmektedir.

İnfertilite yakınması ile hekime giden kadınların % 20–40’ına çikolata kisti izlenmektedir. 1. ve 2. evre endometriosisi bulunan kadınlarda dahi endometriosise bağlı infertilite tespit edilebilmekte, bu kadınların gebe kalma ihtimalleri büyük oranda azalmaktadır. Tedavi edilmeyen endometriosis, yayılma eğilimi göstermektedir.

10 cm’lik boyutlara kadar ulaşabilen çikolata kistlerinin 3 cm’nin üstünde olması durumunda daha fazla beklenmeden cerrahi yöntemlerle (laparoskopi ya da laparotomi) tedavi edilebilmesi gerekir. Kistektomi (kistin cerrahi yöntem ile alınması) ve adezyonların giderilmesi çikolata kistinin bilinen en kesin tedavi yoludur. Tedavi gören kadınların 1 sene içinde doğal yollarla gebe kalabilmeleri beklenmektedir. Tedaviye rağmen doğal yollarla bebek sahibi olamayanlara ise genellikle in vitro fertilizasyon (tüp bebek) tavsiye edilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir